NewCastle Hastalığı Aşılama Stratejileri

Newcastle Hastalığı

Uğraş Kaynarca – Veteriner Hekim

Broiler, Broiler Damızlık ya da Ticari Yumurta Üretimi, sonuçların rakamlarla ölçüldüğü kendi içinde bir yarıştır. Her periyodun kendine özgü riskleri bulunmaktadır. Bu riskli dönüm noktaları doğru yönetildiğinde sonuçlar performans olarak karşımıza çıkmaktadır.

Uygun besleme ile gelişen barsak sağlığı ve immun sistem, hastalık baskısını doğru yöneterek maksimum koruma ve minimum immunsupresyon öncelikli aşı koruma programları ile sağlıklı sürüler yetiştirme vizyonu, tüm enerjinin performansa harcandığı verimli bir dönemi getirecektir.

Bu zorlu süreçte karşılaştığımız NewCastle Virüsü, yıllar içerisinde değişik serotiplerde karşımıza çıkmaktadır. Değişkenliğin günden güne arttığı hastalıkta doğru aşılama programı kurgulamak önem taşımaktadır.

NewCastle Virüsü ile enfeksiyon geçiren ve sağ kalan tavuklar, bu virüs ile daha yoğun enfeksiyona karşı direnç kazanırlar.

Bu bağışıklığın temelinde;

  • Dolaşımda bulunan Antikorlar,
  • Humoral Bağışıklık sağlayan Antikorlar,
  • Hücresel Bağışıklık

vardır.

Düşük virülense sahip NewCastle virüsü hastalığa neden olmadan benzer bağışıklık oluşmasını sağlar.

1. Canlı Aşılar

Bu aşılar, canlı ve hücreleri enfekte edebilen virüslerle yapılır. Düşük veya orta derecede virülense sahip virüsleri içerir. Doğal enfeksiyonu taklit ederler ve yukarıdaki üç immun yanıtın tümünü aktive ederler.

2. İnaktif Aşılar

Bu aşılarda kullanılan virüslerin hücreleri enfekte etme özelliği kimyasal, radyasyon ya da ısıl işleme tabii tutularak tahrip edilmiştir. Bu aşılar sadece dolaşımda bulunan antikor tepkisini uyandırmaktadır.

Canlı aşıların üretiminde Velojenik suşlar dışındaki birçok NewCastle hastalığı virüsü suşu kullanılmıştır¹;

NewCastle Aşı Serotipleri

Ülkemizdeki aşılamalar Gelenkesel ve Vektör Aşılarla yapılmaktadır;

  • Geleneksel Aşılar, Canlı ve İnaktif ND Aşıları,
  • Vektör Aşılar


A. Geleneksel Aşılar

Dünya çapında en yaygın olarak kullanılan aşılardır. 1940 ve 1960 yıllarında izole edilen NewCastle suşlarını içerirler. LaSota, Hitchner B1 ve VG/GA aşı suşları tavuklarda sirküle olan NewCastle virüslerinden kaynak alır. Bu suşların tamamı Genotip II’dir ve kendi aralarında genetik ve antijenik yüksek oranda benzerlik vardır². Bu aşılar arasındaki temel farklar tropizm ve LaSota’da en yüksek olan ve diğer suşlara kıyasla daha yüksek nötralize edici antikor seviyeleri ile sonuçlanan tavuklarda çoğalma kapasitesidir³. Bu nedenle LaSota suşları virülent NDV hastalığının endemik olduğu ülkelerde daima kullanılmaktadır. VG&GA suşu enterotroik bir aşıdır ve B1 suşu NDV hastalık baskısının düşük olduğu durumlarda ve genç civcivlerde kullanılabilecek en zayıflatılmış aşı suşudur. LaSota suşu ile aşılama daha agresif bir aşılama stratejisini oluşturur ve NDV Hastalığı kontrolünü güçlendirir. Ancak aşılama maliyetinin verim kayıpları ile birlikte artması nedeni ile bu aşılama stratejisi yaygın olarak kullanılmamaktadır.

Yaygın olarak kullanılan ikinci geleneksel aşı grubu her yaştan civcivler için avirulent olan ve güvenle kullanılan Sınıf II Genotip I (I2, V4 ve PHY-LMW42) aşı suşlarıdır.

İnaktif ND aşıları İKAS (İlaç Kalıntı Süresi) dezavantajına sahiptir. Her bir civcive bireysel İM veya SC uygulama gerektirir. Yüksek Humoral immunizasyon geliştirme yetenekleri olmasına rağmen düşük seviyede hücresel immunizasyon oluştururlarve canlı ND aşılarına göre daha fazla virus saçılım kapasitesine sahiptirler.

NDV aşılaması sırasında ve aşılama sonrasında İnfeksiyöz Bronşitis, İnfeksiyöz Bursal Hastalık ve Mycoplasma spp. Gibi immunsupresyona neden olan ajanların rolünün sahada anlaşılması daha etkili aşılama ve aşılama stratejilerinin geliştirilmesi için önem taşımaktadır.

Maternal antikorların varlığı aşılama yoluyla aktif bağışıklık gelişimini engellemektedir. Bu nedenle inaktif NDV aşılaması aktif bağışıklık gelişimin maternal antikor varlığında etkilenmemesi için önemlidir¹⁰

B. Vektör Aşılar

  • ND Vektör / Fowlpox virüsü ve Hindi Herpes virüsü Aşıları

HVT aşıları NDV’nin füzyon proteininin kodlama bölgesi viral genomun timidin kinaz bölgesine sokularak yapılır ve replikasyon sırasında gen tarafından kodlanan proteinin antijenik özelliklerini gösterebilirler. İki adet bivalent ticari rekombinant HVT (rHVT) aşıları tescil edilmiştir ve uluslararası alanda kullanılmaktadır. HVT-ND (RHVT-ND) aşılarının maternal antikorlardan hafifçe etkilendiği gözlemlense de bu aşılar aşılamadan sonraki 6. Haftaya kadar klinik ND ve mortailteyi önlerler¹¹.

HVT-ND (RHVT-ND) aşıları uygulandıktan sonra antikorlar maternal antikorların azaldığı anda indüklenir. Yani Maternal antikorlardan etkilenmeleri oldukça düşüktür ve uzun süre bağışıklık sağlarlar. Ayrıca hem SubCutan (SC) hem de in-Ovo uygulanabilirler¹².

bu dönemde enfeksiyonun önlenmesi için en katı biyogüvenlik seviyesini gerektirir. ND’nin endemik olduğu ülkelerde bu imkansız olabilir. Rekombinant HVT

HVT-ND (RHVT-ND) aşıları istenen tam immuniteden en az dört hafta önce uygulanmalıdır. Hafif viral NDV sorunların yaşandığı ülkelerde yaygın olarak kullanılmaktadır; ancak endemik ülkelerde, bu aşıların kabul edilebilir koruma sağlaması için diğer ND aşılarıyla birlikte kullanılması gerekebilir.

Kuluçkada İnaktif  veya Canlı bir ND aşısının, HVT-ND (RHVT-ND) aşısı ile in-Ovo yada SubCutan (SC) olarak aşılanmış civcivlere uygulanması, eksiksiz bir koruma sağlamak için bağışıklık seviyesini arttırır ve virülent NDV saçılımını azaltmaya yardımcı olur¹³. Bu yaklaşım Prime-Boost Stratejisi olarak adlandırılır¹⁴.

  • NDV Vektör Aşıları

Yabancı bir genin NDV genomunun bir intergenik bölgesine yerleştirilmesi hem NDV hem de yeni yerleştirilen gene karşı bir aşı olarak ikili kullanım için Rekombinant ND aşıları üretilmiştir¹.

Genel olarak ülkemiz NDV baskısı göz önüne alınarak HVT-ND ve/veya İnaktif ND, ND-Clone, ND-VH ve baskıya göre ND LaSota suşları ile aşılama IgA, IgG ve IgM stratejileri doğrultusunda uygulanmalıdır.

Temel olarak immunitenin oluşumunda önemli rol oynayan Bursa Fabricius baskı düzeyi önemli rol oynayacaktır. Bu nedenle Primum non Nocere “Önce zarar verme” prensibi doğrultusunda İnfeksiyöz Bursal Hastalık aşıları uygulanmalı, IBD ‘ye karşı maksimum koruma sağlarken minimum Bursal Hasar sağlanmalıdır. Detaylı bilgiyi ilerleyen yazılarda İmmun Kontrol Yaklaşımı başlığında okuyabilirsiniz.

NewCastle Hastalığı Aşılama kurgusu kuluçkada çıkım sonrası 21. Günler ve sonrasında oluşacak immunite için HVT-ND ve/veya inaktif ND ile başlayan aşılama, yine sahadaki ND baskısı göz önüne alınarak kuluçkada ND-B1, ND-VG/GA, ND-VH veya ND-Clone uygulanarak 7. Günden başlayacak immunite ile desteklenmeli, yine saha baskısı göz önüne alınarak ilerleyen dönemlerde uygulanacak ND-Clone veya ND-VH ile immunite devam ettirilmelidir. Virulent ND baskısının olduğu bölgelerde gerekirse ND-LaSota suşları aşılama stratejisine destek verilebilir.

Doğru temel üzerinde yapılacak aşılama başlangıcı, immunglobulinler (IgA, IgG ve IgM) özelinde imunitenin başladığı ve sonlandığı günler dikkate alınarak güçlendirilmeli ve yaşam süresi riskleri göz önüne alınarak üretim türüne göre devam ettirilmelidir.

Kaynaklar

  1. Newcastle disease vaccines: an overview, FAO
  2. Kiril M.Dimitrov, Claudio L.Afonso, QingzhongYu, Patti J.Miller, July 2017
  3. Meulemans, 1988
  4. Diel et al., 2012b
  5.  Winterfield and Dhillon, 1981
  6. Newcastle disease vaccines—A solved problem or  a continuous challenge?, December 2016
  7. Cardenas Garcia et al., 2013                                             
  8. Schijns et  al.,  2013
  9. Miller et al., 2013, 2009
  10. Lancaster, 1966
  11. Sonoda et al., 2000
  12. Armour and García, 2014; Esaki  et al., 2013
  13. Palya et al.,  2014
  14. Rauw et al., 2015
  15. DiNapoli et al., 2007; Huang et al., 2004; Nakaya et al., 2001; Park  et al., 2006; Yu et al., 2013

Değerli yorum ve katkılarınızla sektörümüzde yer alan açık yazar ekibimize motivasyon sağlayacaksınız.

info@turkishpoultry.net

Bir cevap yazın

Theme: Overlay by Kaira Extra Text
Türkiye

Keyifli okumalar dileriz.

%d blogcu bunu beğendi: