İnfeksiyöz Laringotrakeitis – ILT

infectious laryngotracheitis

Tahir Sarı – Veteriner Hekim

Giriş

Kanatlılarda Herpesvirus familyasına dahil zarlı bir DNA virüsü olan Avian Herpesvirus 1 tarafından meydana getirilen; akut, sub-akut ve kronik şekilde seyreden bir enfeksiyondur. Etken zarlı olduğu için sahada kullanılan birçok dezenfektana karşı duyarlıdır. Kümes içlerinde ya da düşük sıcaklıklarda aylarca infektif olarak kalabilir.

Yumurta döneminde bulunan tavuklarda ciddi oranda verim kaybına neden olmakta ve üreme organlarında kalıcı tahribatlar bırakmaktadır. Her yaştan kanatlılarda görülebilir. Morbidite oranı %100, mortalite oranı değişkenlik göstermekle birlikte % 40’lara ulaşabilen son derece tehlikeli bir hastalıktır. Solunum sistemi dejenerasyonu, öksürük, solunum güçlüğü ve konjonktivit ile karakterizedir.

Klinik Belirtiler

Genel olarak literatürlerde 5 haftalık ve üzeri tavuklarda görülür fikri kabul görse de saha tecrübelerimiz daha erken yaşlarda vakalara rastlandığını ortaya koymaktadır. Öyle ki, daha erken yaşlarda karşılaşılan hastalık durumlarında klinik tablonun daha da ağırlaştığı tespit edilmiştir. Hastalık belirtileri virüs penetrasyonundan 6-12 gün sonra gözyaşı akıntısı ile başlar.

A- ILT enfeksiyonunda gözyaşı akıntısı

Şiddetli konjonktivit, göz kapaklarında kapanma, göz çevresi ve kafada şişlik ile karakterizedir. Trachea’da dejenerasyon ve kanlı mukoid salgı vardır. Solunum güçlüğü ve bunun neticesinde kafayı ileri uzatarak soluk alıp verme gayreti ILT hastalığı için karakteristiktir.

B- Solunum güçlüğü ve göz civarında şişlik

Yapılan nekropside trachea üzerinde kanlı mukoid içerik ve yoğun fibrinli tıkaçlar görülür. Ölümler genelde bu fibrinli tıkaçların solunumu zorlaştırması sonucunda oluşan  asfeksiden kaynaklanır.

C- Trachea’da mukoid-fibrinli karakterde tıkaç

Hastalığın seyrini ya da klinik tablonun sınırlarını tanımlamada viral ya da bakteriyel orijinli sekonder enfeksiyonlar son derece önem taşımaktadır. Hastalığı atlatan kanatlılar ömür boyu bu virüsü taşımaya devam ederler. 

Sağaltım ve Korunma

Etken virüs olduğu içim primer tedavi söz konusu değildir. Destekleyici tedavi ve kanatlıların bağışıklık sistemlerini mümkün olduğunca güçlendirmek yararlı olacaktır. Sekonder bakteriyel etkenlerle mücadele için antibiyotik tercihleri faydalı olabilir.

Korunma için canlı ve vektör aşılar mevcuttur. Ancak kanatlılarda solunum sistemi hastalıkları ile mücadelede temel yaklaşım, öncelikli olarak risk haritası çıkarmak olmalıdır. Saha gözlemi yapılmalı, risk faktörleri ortaya konulmalı strateji ona göre belirlenmelidir. Sahada risk olarak görülen hastalıklar göz önünde bulundurulmalı, aşılama takvimi bu riskleri en iyi yönetecek şekilde yapılmalıdır. Temel problem olan hastalıklar için hayvanların bu hastalıklara karşı aşılanmalarına önem verilmelidir. Tavukların bağışıklık sisteminin bir kapasitesi olduğunu unutulmamalı, aşılama programı buna göre düzenlenmelidir. Temel risk faktörlerine göre aşılamaları yapmalı ( bu faktörler bulunduğumuz sahaya göre ND, IB ya da ILT olabilir), daha sonrasında ikincil riskler için hayvanlar üzerinde destekleyici tedbirler almak daha faydalı olacaktır. Burada unutulmaması gereken; kanatlılarda hastalık tablosuna sebep olan bütün ajanlar tek başlarına sınırlı zararlar verirken, ikincil ajanlarla birlikte tabloyu çok daha ağır hale getirmektedir.

Hastalığı atlatan sürülerde stres faktörleri ya da başka hastalık tabloları ile birlikte yeniden virüs saçılımı başlayabilir.

Kümes içi ve çevresinde uygulanan biyogüvenlik tedbirleri muhakkak gözden geçirilmelidir. Hastalık sırasında kümeslerdeki havanın kalitesini de artırmak hastalık tablosuna olumlu katkı sağlayacaktır. Ayrıca A ve K vitamini takviyesi hastalık tablosunu iyileştirme de katkısı olacaktır.

Değerli yorum ve katkılarınızla sektörümüzde yer alan açık yazar ekibimize motivasyon sağlayacaksınız.

info@turkishpoultry.net

Bir cevap yazın

Theme: Overlay by Kaira Extra Text
Türkiye

Keyifli okumalar dileriz.

%d blogcu bunu beğendi: